Đòi bồi thường trong vụ án hình sự là gì?

Khi một người thực hiện hành vi phạm tội gây thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, tài sản hoặc danh dự của người khác thì ngoài trách nhiệm hình sự, người phạm tội còn phải bồi thường thiệt hại cho người bị hại.

1️⃣ Đòi bồi thường những khoản nào?

Tùy từng vụ án, các khoản bồi thường có thể bao gồm:

• Chi phí cứu chữa, điều trị, phục hồi sức khỏe.
• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút.
• Chi phí chăm sóc người bị hại.
• Thiệt hại về tài sản.
• Chi phí mai táng trong trường hợp nạn nhân tử vong.
• Tiền cấp dưỡng cho người mà nạn nhân có nghĩa vụ nuôi dưỡng.
• Khoản bù đắp tổn thất về tinh thần.
• Các thiệt hại hợp lý khác theo quy định pháp luật.

2️⃣ Muốn được bồi thường cần chuẩn bị gì?

Người yêu cầu bồi thường cần cung cấp các tài liệu, chứng cứ chứng minh thiệt hại như:

• Hồ sơ bệnh án.
• Hóa đơn viện phí, thuốc men.
• Hóa đơn sửa chữa, thay thế tài sản bị hư hỏng.
• Hợp đồng lao động, bảng lương để chứng minh thu nhập.
• Giấy tờ xác nhận các khoản chi phí hợp lý khác.
• Tài liệu chứng minh thiệt hại tinh thần hoặc nghĩa vụ cấp dưỡng.

Nếu không chứng minh được thiệt hại thực tế thì Tòa án có thể không chấp nhận toàn bộ hoặc một phần yêu cầu bồi thường.

3️⃣ Có nên thuê luật sư hay tự mình làm?

Nếu vụ án có tình tiết đơn giản, thiệt hại rõ ràng, chứng cứ đầy đủ và các bên thiện chí giải quyết thì bị hại có thể tự mình yêu cầu bồi thường mà không cần phải thuê luật sư.

Tuy nhiên, việc thuê luật sư thường có lợi trong các trường hợp:

• Thiệt hại lớn, giá trị bồi thường cao.
• Cần thu thập, đánh giá chứng cứ phức tạp.
• Có tranh cãi về tỷ lệ lỗi hoặc mức bồi thường.
• Người bị hại không có thời gian hoặc không am hiểu pháp luật.

Luật sư có thể hỗ trợ tính toán thiệt hại, chuẩn bị hồ sơ, tham gia hỏi cung, đối chất, tranh luận tại phiên tòa và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị hại.

Thực tế xét xử cho thấy không ít trường hợp người bị hại yêu cầu bồi thường nhưng không được Tòa án chấp nhận toàn bộ vì không chứng minh được thiệt hại hoặc xác định sai căn cứ pháp lý.

Ví dụ, trong một vụ án cố ý gây thương tích, nạn nhân yêu cầu bị cáo bồi thường hơn 500 triệu đồng gồm chi phí điều trị, thu nhập bị mất và tổn thất tinh thần. Tuy nhiên, nhiều khoản chi không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ hoặc không chứng minh được mối liên hệ trực tiếp với hành vi phạm tội. Kết quả, Tòa án chỉ chấp nhận một phần yêu cầu bồi thường.

Ngược lại, trong những vụ án có luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi cho người bị hại, luật sư thường hỗ trợ thu thập hồ sơ bệnh án, xác minh thu nhập thực tế, đánh giá mức độ tổn thất và lập bảng kê chi tiết các khoản thiệt hại. Nhờ đó, yêu cầu bồi thường được trình bày đầy đủ, có căn cứ và có khả năng được Tòa án chấp nhận ở mức cao hơn.

Đặc biệt, đối với các vụ án tai nạn giao thông gây chết người, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vi phạm quy định về xây dựng gây thiệt hại lớn hoặc các vụ án có nhiều bị hại, nhiều người phải bồi thường, việc xác định trách nhiệm dân sự thường khá phức tạp. Trong những trường hợp này, sự hỗ trợ của luật sư có thể giúp người bị hại tránh bỏ sót quyền lợi và bảo vệ tốt hơn yêu cầu bồi thường của mình.

Ngoài ra, luật sư còn có thể đề nghị cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng các biện pháp ngăn chặn việc tẩu tán tài sản, kê biên tài sản hoặc phong tỏa tài khoản của bị can, bị cáo để bảo đảm thi hành nghĩa vụ bồi thường sau này. Đây là vấn đề mà nhiều người bị hại không biết hoặc không kịp yêu cầu, dẫn đến việc thắng kiện nhưng rất khó thu hồi được tiền bồi thường.

—–

NHỊP CẦU LUẬT SƯ luôn có luật sư đồng hành cùng bạn trong mọi tình huống pháp lý!