Có thể yêu cầu kê biên, phát mãi tài sản đang thế chấp ngân hàng không?

Trong thực tế xảy ra nhiều trường hợp người bị thi hành án có một số tài sản đang kê biên trong ngân hàng. Người được thi hành án băn khoăn liệu có thể kê biên phát mãi tài sản này để thi hành án không? Pháp luật quy định như thế nào? 

Tài sản đang thế chấp có được kê biên không?

Theo quy định của Luật Thi hành án dân sự, chấp hành viên có quyền kê biên và xử lý tài sản của người phải thi hành án, kể cả tài sản đang được người khác giữ hoặc đang được dùng để bảo đảm nghĩa vụ.
Tuy nhiên, việc kê biên tài sản đang thế chấp không phải được thực hiện một cách tùy tiện. Pháp luật đặt ra nguyên tắc bảo vệ quyền ưu tiên thanh toán của bên nhận thế chấp, thông thường là ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng.

Khi nào tài sản thế chấp có thể bị phát mãi?

Tài sản đang thế chấp có thể bị kê biên và đưa ra bán đấu giá nếu giá trị của tài sản lớn hơn nghĩa vụ được bảo đảm tại ngân hàng và các chi phí liên quan đến việc cưỡng chế thi hành án. Khi đó, cơ quan thi hành án có thể tiến hành xử lý tài sản để thu hồi tiền cho các chủ nợ khác.

Ví dụ:

• Một căn nhà được định giá 10 tỷ đồng.
• Khoản vay ngân hàng còn nợ 4 tỷ đồng.
• Người chủ nhà đang phải thi hành án trả cho người khác 3 tỷ đồng.

Trong trường hợp này, về nguyên tắc, cơ quan thi hành án có thể xem xét kê biên và bán đấu giá căn nhà. Sau khi bán được tài sản, số tiền thu được sẽ được phân chia theo thứ tự ưu tiên mà pháp luật quy định.
Ngân hàng là bên nhận thế chấp nên được ưu tiên thanh toán trước các chủ nợ thông thường. Khi tài sản bị bán đấu giá, khoản nợ được bảo đảm bằng thế chấp sẽ được thanh toán trước. Chỉ phần tiền còn lại sau khi đã thanh toán cho ngân hàng, chi phí thi hành án và các khoản ưu tiên khác mới được dùng để thanh toán cho các chủ nợ còn lại.
Ví dụ:

• Giá bán đấu giá tài sản: 8 tỷ đồng.
• Nợ ngân hàng: 5 tỷ đồng.
• Chi phí thi hành án: 200 triệu đồng.

Khi đó ngân hàng sẽ được thanh toán đủ 5 tỷ đồng trước. Phần tiền còn lại sau khi trừ chi phí mới được sử dụng để trả cho những người được thi hành án khác.

Người được thi hành án có nên yêu cầu kê biên tài sản thế chấp?

Trong nhiều trường hợp, đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình.
Nếu người phải thi hành án không còn tài sản nào khác nhưng đang sở hữu bất động sản có giá trị lớn đã thế chấp ngân hàng, người được thi hành án có thể cung cấp thông tin và đề nghị cơ quan thi hành án xác minh, định giá tài sản để xem xét việc kê biên, xử lý theo quy định của pháp luật.
Thực tế cho thấy không ít trường hợp giá trị tài sản cao hơn rất nhiều so với khoản vay ngân hàng. Sau khi thanh toán cho ngân hàng vẫn còn số tiền đáng kể để thi hành các nghĩa vụ khác của người phải thi hành án.

Trường hợp nào không thể kê biên?

Nếu giá trị tài sản không đủ để thanh toán khoản nợ được bảo đảm tại ngân hàng hoặc chỉ vừa đủ thanh toán nghĩa vụ thế chấp thì việc kê biên thường không mang lại ý nghĩa thực tế cho người được thi hành án khác.
Ngoài ra, trong quá trình xem xét kê biên, cơ quan thi hành án phải đánh giá đầy đủ giá trị tài sản, dư nợ ngân hàng, lãi phát sinh, chi phí xử lý tài sản và các quyền lợi hợp pháp của bên nhận thế chấp trước khi ra quyết định.

Kết luận

Tài sản đang thế chấp ngân hàng không phải lúc nào cũng “an toàn” trước yêu cầu thi hành án. Người được thi hành án hoàn toàn có thể đề nghị cơ quan thi hành án kê biên và phát mãi tài sản thế chấp nếu tài sản đó có giá trị lớn hơn nghĩa vụ được bảo đảm. Tuy nhiên, khi xử lý tài sản, ngân hàng với tư cách là bên nhận thế chấp sẽ được ưu tiên thanh toán trước. Chỉ phần giá trị còn lại mới được dùng để thanh toán cho các chủ nợ khác theo quy định của pháp luật.
NHỊP CẦU LUẬT SƯ luôn có luật sư đồng hành cùng bạn trong mọi tình huống pháp lý!