Có nên thuê luật sư trong giai đoạn điều tra?

Khi một người vướng vào vụ án hình sự, đa số gia đình chỉ bắt đầu nghĩ đến việc thuê luật sư khi vụ án đã gần đưa ra xét xử. Một câu hỏi đặt ra, có nên thuê sớm hơn, chẳng hạn như từ giai đoạn điều tra hay không?

1️⃣ Giai đoạn điều tra có ý nghĩa gì?

Trong tố tụng hình sự, giai đoạn điều tra là thời điểm cơ quan điều tra:

• Thu thập chứng cứ
• Lấy lời khai
• Đối chất
• Trưng cầu giám định
• Xác định tội danh ban đầu

Một khi hồ sơ điều tra đã hoàn tất, toàn bộ nhận định về hành vi phạm tội gần như đã được định hình. Việc truy tố của Viện kiểm sát và những gì diễn ra ở phiên tòa sau đó phần lớn dựa trên hồ sơ này.

Nói cách khác:

✔️Giai đoạn điều tra định hình một vụ án, việc thay đổi về sau rất ít

2️⃣ Vậy luật sư giúp bị can những gì trong giai đoạn điều tra?

Khi các nhà làm luật chấp nhận cho luật sư tham gia từ giai đoạn điều tra có nghĩa là giai đoạn đó thật sự cần có luật sư. Nhưng nhiều người nghĩ ngược lại, rằng giai đoạn đó chỉ có điều tra viên mới có nhiệm vụ, còn luật sư chưa có nhiệm vụ gì.  

Trên thực tế, giai đoạn này nếu không có luật sư mà bị can mất bình tĩnh thì có thể khai báo sai, từ đó dẫn đến:

• Nhận trách nhiệm vượt quá hành vi thực tế
• Tự tạo ra chứng cứ bất lợi cho chính mình
• Gây hiểu nhầm  bản chất sự việc

✔️Chúng ta lưu ý, luật sư sẽ hướng dẫn bị can khai đúng bản chất vấn đề.

Luật sư giúp thân chủ:

• Biết sử dụng những quyền theo luật định của mình
• Trình bày đúng bản chất sự việc
• Tránh trường hợp bị mớm cung

✔️Chỉ một lời khai thiếu cân nhắc cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình tố tụng sau này.

3️⃣ Luật sư giám sát tính hợp pháp của hoạt động điều tra

Ít người biết rằng luật sư không chỉ “bào chữa”, mà còn đóng vai trò giám sát tính hợp pháp của quá trình tố tụng.

Luật sư có thể:

• Cùng với Viện kiểm sát tham gia giám sát việc hỏi cung có đúng pháp luật hay không
• Phát hiện dấu hiệu vi phạm tố tụng
• Kiến nghị bổ sung hoặc loại bỏ chứng cứ không hợp pháp
• Đề nghị thực hiện các hoạt động điều tra có lợi cho thân chủ

✔️Trong nhiều trường hợp, một kiến nghị đúng thời điểm có thể làm thay đổi hướng điều tra.

4️⃣ Luật sư thu thập chứng cứ gỡ tội

Gia đình thường nghĩ rằng chỉ cơ quan điều tra mới thu thập chứng cứ.

Thật ra luật sư vẫn tham gia thu thập chứng cứ nhưng ngược hướng với cơ quan điều tra:

• Luật sư thu thập chứng cứ chứng minh tình tiết giảm nhẹ, chứng cứ ngoại phạm nếu có…
• Luật sư xác minh nhân chứng
• Luật sư thu thập dữ liệu chứng cứ phục vụ vấn đề dân sự trong vụ án.

Những tài liệu chứng cứ này nếu được đưa vào hồ sơ từ sớm, sẽ rất có lợi cho bị can.

5️⃣ Luật sư bảo vệ quyền lợi cho người bị tạm giữ, tạm giam

Giai đoạn đầu người bị tạm giữ, tạm giam (bị can) chịu áp lực tâm lý rất lớn. Họ thường:

• Hoang mang lo sợ
• Không hiểu quy trình pháp luật

Sự tham gia của luật sư sẽ giúp họ:

• Ổn định tâm lý
• Nắm được quyền và nghĩa vụ
• Hạn chế các quyết định thiếu cân nhắc do áp lực tâm lý

Nhưng nhiều gia đình không nhận ra điều này.

✔️Kết luận

Thuê luật sư giai đoạn điều tra không phải là việc “đợi đến khi cần tranh tụng”, mà là bước đi pháp lý quan trọng ngay từ đầu.

Sự tham gia đúng thời điểm của luật sư có thể giúp hạn chế rủi ro pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tạo ra hướng xử lý tích cực hơn cho vụ án.

—–

NHỊP CẦU LUẬT SƯ luôn có luật sư đồng hành cùng bạn trong mọi tình huống pháp lý!