Chủ nợ làm gì khi doanh nghiệp mắc nợ mất khả năng thanh toán?

Trong hoạt động kinh doanh, việc doanh nghiệp chậm trả hoặc không trả được các khoản nợ là rủi ro mà nhiều chủ nợ phải đối mặt. Không ít trường hợp doanh nghiệp liên tục hứa hẹn thanh toán, kéo dài thời gian hoặc ngừng hoạt động khiến chủ nợ lo lắng không biết phải làm gì để thu hồi tiền.

Vậy khi doanh nghiệp mắc nợ đã mất khả năng thanh toán, chủ nợ cần thực hiện những biện pháp nào để bảo vệ quyền lợi của mình?

1️⃣ Thế nào là doanh nghiệp mất khả năng thanh toán?

Theo Luật Phá sản 2014, doanh nghiệp được xem là mất khả năng thanh toán khi không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.

Điều này có nghĩa rằng không phải cứ kinh doanh thua lỗ là bị coi là mất khả năng thanh toán. Chỉ khi khoản nợ đã đến hạn và quá 03 tháng mà doanh nghiệp vẫn không thanh toán thì mới phát sinh căn cứ áp dụng thủ tục phá sản.

2️⃣ Chủ nợ nên làm gì trước tiên?

Khi phát hiện doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính, chủ nợ nên:

• Thu thập và lưu giữ đầy đủ hợp đồng, hóa đơn, biên bản giao nhận hàng hóa, đối chiếu công nợ.
• Gửi văn bản yêu cầu thanh toán.
• Lập biên bản xác nhận công nợ nếu có thể.
• Kiểm tra tình trạng pháp lý và hoạt động thực tế của doanh nghiệp.

Những tài liệu này sẽ là chứng cứ quan trọng nếu sau này phải khởi kiện hoặc yêu cầu mở thủ tục phá sản.

3️⃣ Khởi kiện đòi nợ hay yêu cầu phá sản?

Nhiều người cho rằng doanh nghiệp nợ tiền thì phải khởi kiện đòi nợ trước. Tuy nhiên, pháp luật cho phép chủ nợ có thể yêu cầu mở thủ tục phá sản nếu doanh nghiệp đã mất khả năng thanh toán.

Theo Điều 5 Luật Phá sản 2014, chủ nợ không có bảo đảm hoặc chủ nợ có bảo đảm một phần có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi đã quá 03 tháng kể từ ngày khoản nợ đến hạn mà doanh nghiệp không thanh toán.

Việc lựa chọn khởi kiện dân sự hay yêu cầu phá sản phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể:

• Nếu doanh nghiệp vẫn còn tài sản và còn hoạt động bình thường thì khởi kiện đòi nợ có thể là giải pháp phù hợp.
• Nếu doanh nghiệp ngừng hoạt động, không còn khả năng thanh toán cho nhiều chủ nợ thì thủ tục phá sản có thể là biện pháp hiệu quả hơn để bảo vệ quyền lợi.

4️⃣ Thủ tục yêu cầu mở phá sản

Khi có đủ căn cứ doanh nghiệp mất khả năng thanh toán, chủ nợ có thể nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản tại Tòa án có thẩm quyền. Hồ sơ thường bao gồm:

• Đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản.
• Hợp đồng, chứng từ chứng minh khoản nợ.
• Tài liệu chứng minh khoản nợ đã đến hạn nhưng chưa được thanh toán.
• Các tài liệu liên quan khác.

Sau khi thụ lý, Tòa án sẽ xem xét tình trạng tài chính của doanh nghiệp để quyết định có mở thủ tục phá sản hay không.

5️⃣ Chủ nợ cần lưu ý điều gì?

Nhiều chủ nợ chờ đợi quá lâu vì tin vào những lời hứa trả nợ, dẫn đến việc doanh nghiệp tẩu tán tài sản hoặc ngừng hoạt động hoàn toàn. Do đó:

• Cần hành động sớm khi khoản nợ có dấu hiệu rủi ro.
• Thu thập chứng cứ đầy đủ ngay từ đầu.
• Theo dõi tình trạng tài sản của doanh nghiệp.
• Cân nhắc sử dụng dịch vụ luật sư trong các vụ việc có giá trị lớn hoặc nhiều chủ nợ cùng tham gia.

6️⃣ Có nên thuê luật sư?

Đối với các khoản nợ nhỏ, chứng cứ rõ ràng thì chủ nợ có thể tự thực hiện các thủ tục pháp lý. Tuy nhiên, trong trường hợp:

• Giá trị khoản nợ lớn.
• Doanh nghiệp có nhiều chủ nợ.
• Có dấu hiệu tẩu tán tài sản.
• Liên quan đến thủ tục phá sản.

Thì việc thuê luật sư sẽ giúp đánh giá đúng phương án xử lý, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và bảo vệ quyền lợi của chủ nợ trong quá trình tố tụng.

✅ Kết luận

Khi doanh nghiệp mắc nợ mất khả năng thanh toán, chủ nợ không nên chỉ chờ đợi hoặc tin vào những cam kết miệng. Việc nhanh chóng thu thập chứng cứ, xác định tình trạng pháp lý của doanh nghiệp và lựa chọn đúng biện pháp như khởi kiện đòi nợ hoặc yêu cầu mở thủ tục phá sản sẽ giúp tăng cơ hội thu hồi khoản nợ và hạn chế thiệt hại về sau.

—

NHỊP CẦU LUẬT SƯ luôn có luật sư đồng hành cùng bạn trong mọi tình huống pháp lý!