Không nên hiểu rằng cứ công ty nợ lương kéo dài thì người lao động được tự động đình công. Theo Bộ luật Lao động 2019, đình công hợp pháp phải phát sinh từ trường hợp pháp luật cho phép, do tổ chức đại diện người lao động có quyền tổ chức và lãnh đạo, đồng thời phải tuân thủ trình tự lấy ý kiến, ra quyết định và thông báo đình công theo Điều 198 đến Điều 202.

Điểm đáng chú ý là tranh chấp về việc công ty không trả hoặc chậm trả tiền lương đã đến hạn về bản chất là tranh chấp về quyền, vì nghĩa vụ trả lương đã được pháp luật hoặc hợp đồng lao động xác lập. Trong khi Điều 199 quy định quyền tiến hành đình công đối với tranh chấp lao động tập thể về lợi ích trong những điều kiện nhất định. Vì vậy, nếu hàng chục công nhân thấy công ty nợ lương rồi cùng nhau tự quyết định “ngày mai tất cả nghỉ làm cho đến khi công ty trả lương”, thì dù yêu cầu trả lương là chính đáng, cách ngừng việc đó không đương nhiên trở thành một cuộc đình công hợp pháp.

Điều 204 còn quy định cuộc đình công là bất hợp pháp nếu không thuộc trường hợp được đình công theo Điều 199, không do tổ chức đại diện người lao động có thẩm quyền tổ chức, hoặc vi phạm trình tự, thủ tục đình công.

Người lao động có quyền yêu cầu doanh nghiệp thanh toán đầy đủ tiền lương và các khoản phát sinh do chậm trả theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, việc doanh nghiệp nợ lương không có nghĩa người lao động có thể tự ý tổ chức ngừng việc tập thể để đòi lương.

Theo Bộ luật Lao động 2019, đình công phải thuộc trường hợp pháp luật cho phép, do tổ chức đại diện người lao động có thẩm quyền tổ chức, lãnh đạo và thực hiện đúng trình tự luật định.

Vì vậy, nếu một nhóm hoặc toàn bộ người lao động tự thỏa thuận cùng ngừng việc để gây sức ép buộc công ty trả lương mà không thực hiện đúng điều kiện, chủ thể và thủ tục đình công, cuộc ngừng việc đó có nguy cơ bị xác định là đình công bất hợp pháp.

Nói cách khác: Công ty nợ lương là sai, nhưng người lao động đòi lương cũng phải lựa chọn đúng phương thức pháp luật cho phép.