Hàng xóm xây tường, làm hàng rào lấn sang đất của mình thì phải yêu cầu UBND giải quyết trước hay có thể khởi kiện thẳng ra Tòa án?

Tình huống này phân ra 2 trường hợp. Trường hợp thứ nhất, nếu tranh chấp thực chất là tranh chấp ranh đất, hai bên đều cho rằng đất của mình bị lấn chiếm, thì không được khởi kiện thẳng ra Tòa án.

Theo Điều 235 Luật Đất đai 2024, các bên phải hòa giải tại UBND cấp phường xã nơi có đất tranh chấp trước. Đây là thủ tục bắt buộc.

Nếu hòa giải không thành, một trong 2 bên có thể khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu xác định ranh đất và buộc bên kia trả lại phần đất mà mình cho là bị lấn chiếm.

Lưu ý là về nguyên tắc, chỉ bắt buộc phải trải qua thủ tục hòa giải tại UBND cấp phường xã, chứ không phải yêu cầu UBND phường xã ra quyết định giải quyết tranh chấp.

Trường hợp thứ hai, vụ việc thực chất không phải là tranh chấp quyền sử dụng đất mà chỉ tranh chấp về bức tường bị xây dựng lố, còn ranh đất đã xác định rõ, thì không cần phải qua thủ tục hòa giải tại phường xã.