Gia đình tôi sử dụng một thửa đất đã nhiều năm, không có tranh chấp nhưng không còn giấy tờ về nguồn gốc đất. Xin hỏi trường hợp đất không có giấy tờ như vậy có được cấp Sổ đỏ không?

Đất đai không có giấy tờ nhưng sử dụng lâu năm có thể được cấp Sổ đỏ không, câu trả lời không thể ngắn gọn là có hay không. Mà cơ quan có thẩm quyền phải xem xét nguồn gốc, thời điểm sử dụng đất và các điều kiện khác theo quy định của pháp luật.

Theo Luật Đất đai năm 2024, hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất vẫn có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất trong một số trường hợp.

Một trong những yếu tố đặc biệt quan trọng là thời điểm bắt đầu sử dụng đất. Pháp luật hiện hành phân chia các trường hợp sử dụng đất không có giấy tờ theo những giai đoạn khác nhau, trong đó có:

• Đất đã được sử dụng trước ngày 18/12/1980
• Đất được sử dụng từ ngày 18/12/1980 đến trước ngày 15/10/1993
• Đất được sử dụng từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 01/7/2014.

Tùy từng trường hợp, người sử dụng đất phải đáp ứng các điều kiện tương ứng về nguồn gốc sử dụng đất, tình trạng tranh chấp, việc vi phạm pháp luật đất đai, sự phù hợp với quy hoạch và các điều kiện khác theo quy định.

Đặc biệt, đối với trường hợp đất không có giấy tờ, việc xác định thời điểm sử dụng đất ổn định có ý nghĩa rất quan trọng. Người dân có thể cung cấp những tài liệu thể hiện quá trình quản lý, sử dụng đất như hồ sơ kê khai nhà đất, giấy tờ về đăng ký cư trú gắn với địa chỉ nhà đất, chứng từ thực hiện nghĩa vụ tài chính, hồ sơ điện nước, hồ sơ xây dựng, bản đồ hoặc tài liệu đo đạc qua các thời kỳ và những tài liệu hợp pháp khác.

Trường hợp không có hoặc không đầy đủ giấy tờ chứng minh thời điểm sử dụng đất, việc xác nhận của cơ quan có thẩm quyền và các tài liệu quản lý đất đai tại địa phương có thể có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giải quyết hồ sơ.

Vì vậy, không nên cho rằng đất không có giấy tờ thì chắc chắn không được cấp Sổ đỏ. Ngược lại, cũng không nên hiểu rằng cứ sử dụng đất lâu năm, không tranh chấp là đương nhiên được cấp.

Người đang sử dụng đất nên thực hiện ba việc: xác định nguồn gốc đất, xác định thời điểm bắt đầu sử dụng và thu thập tối đa tài liệu chứng minh quá trình sử dụng đất. Trên cơ sở đó mới có thể xác định chính xác trường hợp của mình có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận hay không.