Cơ quan nhà nước chậm giải quyết hồ sơ nhưng không trả lời bằng văn bản, người dân có thể khởi kiện vụ án hành chính không?

Hỏi: Cơ quan nhà nước chậm giải quyết hồ sơ nhưng không trả lời bằng văn bản, người dân có thể khởi kiện vụ án hành chính không?

Trả lời: Trong nhiều trường hợp, việc cơ quan nhà nước không giải quyết hồ sơ đúng thời hạn cũng có thể bị khởi kiện vụ án hành chính mà không nhất thiết phải có một văn bản từ chối.

Theo Luật Tố tụng hành chính, đối tượng khởi kiện không chỉ có quyết định hành chính mà còn có hành vi hành chính. Hành vi hành chính có thể thể hiện ở việc cơ quan hoặc người có thẩm quyền không thực hiện nhiệm vụ, công vụ mà theo pháp luật họ phải thực hiện, làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

Ví dụ, người dân đã nộp đầy đủ hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cấp giấy phép hoặc thực hiện một thủ tục hành chính khác, cơ quan có thẩm quyền đã tiếp nhận hồ sơ nhưng hết thời hạn luật định vẫn không giải quyết, cũng không có văn bản trả lời, thì tùy từng thủ tục cụ thể, sự im lặng đó có thể được xác định là hành vi hành chính thuộc đối tượng khởi kiện.

Tuy nhiên, trước khi khởi kiện cần kiểm tra ít nhất ba vấn đề: hồ sơ đã đầy đủ và được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hợp lệ hay chưa; thời hạn giải quyết theo quy định pháp luật thực sự đã hết hay chưa; và việc không giải quyết có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện hay không.

Người dân cũng cần giữ các chứng cứ như phiếu tiếp nhận hồ sơ, giấy hẹn trả kết quả, biên nhận, mã hồ sơ điện tử, văn bản yêu cầu bổ sung hồ sơ và các tài liệu thể hiện quá trình liên hệ với cơ quan nhà nước. Đây là những tài liệu quan trọng để chứng minh việc đã yêu cầu cơ quan thực hiện nhiệm vụ nhưng quá thời hạn vẫn không được giải quyết.

Tóm lại: Cơ quan nhà nước không ban hành văn bản không có nghĩa là người dân không thể kiện. Nếu đã quá thời hạn mà cơ quan hoặc người có thẩm quyền không thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định, người dân có thể xem xét khởi kiện hành vi hành chính tại Tòa án có thẩm quyền.