Tranh chấp dân sự, khi nào thì cần thuê luật sư?

Có lẽ những người từng đối diện với các vấn đề pháp lý ít nhất một lần đặt ra câu hỏi này. Có cần thuê luật sư để giải quyết hay không? Khi nào thì nên thuê? Khi nào thì không cần thuê? Bài viết này sẽ giải quyết những băn khoăn đó.

1. ĐỐI VỚI NGƯỜI KHÔNG GẶP KHÓ KHĂN VỀ TÀI CHÍNH

Có một số người không khó khăn về tài chính nhưng không muốn thuê luật sư khi gặp vướng mắc về pháp lý. Đây là tính toán sai lầm.

Chúng ta nên biết rằng, vận dụng pháp luật không hề đơn giản. Có vô vàn quy định từ nguyên tắc chung cho đến cụ thể nằm trong vô vàn văn bản pháp luật không thể kể hết. Nó đòi hỏi một trình độ hiểu biết cao mới có thể vận dụng đúng.

Một kỹ sư máy tính học 4 -5 năm đại học ra trường là có thể đi kiếm việc làm nhưng một người học 4 – 5 năm ngành luật xong chưa thể đi làm. Họ phải trải qua 12 tháng tham gia khóa đào tạo nghề luật ở Học viện tư pháp, 12 tháng nữa tập sự ở các Văn phòng luật sư thì mới tạm đủ kiến thức.

Như thế để thấy rằng nếu bạn không học gì cả hoặc có học chút ít về luật, bạn cũng không thể nào đủ khả năng giải quyết vấn đề thay cho luật sư. Vì vậy nếu bạn không khó khăn về tài chính thì hãy thuê luật sư trong mọi trường hợp có vướng mắc hay cảm thấy không yên tâm về pháp lý. 

2. ĐỐI VỚI NGƯỜI KHÔNG DƯ DẢ NHIỀU VỀ TÀI CHÍNH

Chúng tôi chỉ nói trường hợp không dư dả nhiều về tài chính thôi. Còn những người quá khó khăn thì đến các trung tâm trợ giúp pháp lý của Sở tư pháp hoặc Hội luật gia các tỉnh để nhờ giúp đỡ.

Với những người có khả năng chi phí cho luật sư nhưng không quá dư dả, chúng tôi khuyên như sau:

✅ Những trường hợp nên thuê luật sư

• Tranh chấp có giá trị khá lớn đối với bạn, nhưng bạn không mấy tự tin về khả năng thắng kiện. Khá lớn ở đây là tùy vào hoàn cảnh của mỗi người, dao động từ vài trăm triệu đến hai ba tỷ. Khi đó bạn nên nghĩ đến việc thuê luật sư.
• Tranh chấp pháp lý mà có giá trị vật chất không lớn nhưng có ý nghĩa lớn. Thí dụ như vụ kiện liên quan đến uy tín danh sự cá nhân, kiện tranh chấp một lối đi chung điện tích đất nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn sau này, tranh chấp tài sản thừa kế giá trị vật chất nhỏ nhưng giá trị tinh thần lớn…
• Tranh chấp khó giải quyết như tranh chấp đất đai, tranh chấp hợp đồng đầu tư hoặc góp vốn, tranh chấp kinh doanh, tranh chấp phức tạp vì liên quan nhiều bên, tranh chấp mà bên kia đã thuê luật sư…
• Tranh chấp không khó nhưng thi hành án khó. Ngay cả khi thắng kiện, bạn vẫn có thể không lấy được tiền. Khi đó luật sư sẽ thực hiện các biện pháp phong tỏa tài sản, ngăn tẩu tán tài sản trước khi xét xử

Nhưng trường hợp trên nên thuê luật sư dù có tốn kém.

✅ Nên luật sư khi nào?  

Nếu đã quyết định thuê luật sư, hãy thuê sớm. Nếu bạn là nguyên đơn, bạn có thể mắc sai lầm khi nộp đơn khởi kiện, thí dụ nộp sai tòa án có thẩm quyền, xác định sai yêu cầu khởi kiện, hết thời hiệu mà không biết… Nếu là bị đơn bạn có thể mắc sai lầm khi cung cấp chứng cứ hoặc bạn để mất những cơ hội như phản tố, yêu cầu độc lập…

Do đó là nguyên đơn thì cần thuê luật sư trước khi khởi kiện, là bị đơn hãy thuê luật sư ngay khi nhận được Thông báo thụ lý vụ kiện của tòa án gửi đến.

✅ Thuê luật sư sớm để làm gì?   

Luật sư được thuê sớm thì họ sẽ giúp chúng ta:

• Xây dựng chiến lược kiện cho nguyên đơn hoặc chiến lược đối phó cho bị đơn.
• Xác định yêu cầu khởi kiện hoặc yêu cầu phản tố, yêu cầu độc lập hợp lý.
• Chuẩn bị chứng cứ hợp pháp

✅ Tránh nước đến chân mới thuê luật sư 

Mặc dầu không khó khăn về tài chính nhưng nhiều người chỉ tìm luật sư khi:

• Đã tạo ra tình huống bất lợi
• Đã thua sơ thẩm hoặc thua cả phúc thẩm.

Những trường hợp này luật sư có thể không thay đổi được tình thế hoặc  khó xoay chuyển hơn so với thuê luật sư sớm.

Luật gia Trần Đình Thu